Cliënten

Wat is een diastase

Als de ruimte tussen de linker- en rechterhelft van je rechte buikspieren groter is dan normaal spreekt men van een (rectus) diastase. Een diastase kan diverse oorzaken hebben en leidt soms tot klachten. Gelukkig kun je met hulp van de juiste professionals zelf veel doen om eventuele klachten te voorkomen en/of te verminderen.

Met een simpel testje kun je je eigen buik checken op diastase.

Ga op je rug liggen, trek je knieën op en til je hoofd en schouders op, kijk naar je buik of er een tuut zichtbaar is. Je kunt ook voelen naar deze ruimte en diepte in bovenstaande positie. Voelt de tussenruimte slap en diep, dan is er sprake van een diastase.

Hoe ontstaat een diastase?

Een diastase ontstaat wanneer de druk op of trek aan de rechte buikspieren groter is dan het weefsel daartussen kan hebben. Soms is de druk van binnenuit te groot (buikdruk). Soms is het weefsel te slap. Vaak gaat het om een combinatie van beide.

Tijdens de zwangerschap bijvoorbeeld, neemt én de druk toe door het groeiende kindje én neemt onder invloed van hormonen de stevigheid van het weefsel wat af. Een diastase in de laatste weken van de zwangerschap en in de periode daarna is dan ook volkomen normaal en zelfs noodzakelijk om je buik te kunnen laten groeien. Bij 60% van de moeders is hun diastase 6 maanden na de bevalling vanzelf weer gesloten. Bij de rest duurt dit langer en verdient dit extra aandacht.

Niet alleen zwangerschap kan een diastase veroorzaken. Ook fors overgewicht of vaak en veel buikdruk maken (bv. zware krachttraining doen met een inadequate techniek, een blaasinstrument bespelen of veel hoesten bij COPD) kunnen leiden tot diastase.

Tot slot bestaan er uiteraard ook gewoon verschillen tussen mensen in anatomie en wordt de één eenvoudigweg met meer ruimte tussen de buikspieren geboren dan de ander.

Diastases komen dus ook zonder zwangerschap voor en geven soms klachten, maar dit hoeft zéker niet altijd het geval te zijn.

Is een diastase erg?

Een diastase op zichzelf is niet erg. De klachten die we in de praktijk vaak zien bij mensen met een diastase kunnen echter wel erg vervelend zijn. Zo kan er sprake zijn van:

  • Een opgezette ‘zwanger ogende’ buik, waardoor mentaal ongemak
  • Lage rug- en bekkenklachten
  • Bekkenbodemklachten
  • Obstipatie
  • Pijn rond de navel en/of een navelbreuk
  • Problemen met helemaal doorademen

WANNEER ‘MOET’ JE IETS?

  • Voel je bij de zelftest een duidelijke ruimte op de lijn tussen je rechte buikspieren en ervaar je één of meer van de bovengenoemde klachten. Neem dan zeker contact op met een deskundige of met je huisarts en vertel hem/haar wat je hier hebt gelezen. Er is vaak m.b.v. (bekken)fysiotherapie en training heel veel winst te halen.
  • Zie je bij de zelftest een tuutje (‘doming’) op de lijn, dan raadt de werkgroep je aan om -ook als je geen klachten hebt- wel een deskundige te raadplegen. Het opbollen kan er namelijk op wijzen dat de manier waarop je ‘core’ (zie afbeelding) functioneert, niet optimaal is. Mogelijk ontwikkel je later daardoor wél klachten die je met behulp van wat simpele adviezen en oefeningen voor had kunnen zijn.
  • Voel je bij de zelftest wel een gleufje, maar heb je verder geen klachten dan is verdere actie niet nodig. Variatie in anatomie is heel normaal.
Schematische weergave van de diepe rompspieren / ‘core’.
Boven het middenrif. Voor de buikspieren/buikwand.
Onder de bekkenbodem. Achter de rugspieren.
Bron: Lee DG. Diastasis Rectus Abdominis. A Clinical Guide for Those who are Split Down the Middle. First Edition 2017 (p.24)

Wat kan ik zelf doen?

Voor iedereen (m/v)
Zoals bij alles is -ook bij diastase- voorkómen beter dan genezen. Een gezond gewicht hebben is daarvoor belangrijk. Vet in de buik geeft veel druk van binnenuit en zorgt zo voor trek op en verslapping van het weefsel tussen de beide rechte buikspierhelften. Verder is het beschikken over een goede (adem)techniek, een goede houding en een sterke core natuurlijk altijd belangrijk, maar helemaal wanneer je voor je werk, hobby of noodgedwongen door ziekte veel buikdruk aan moet kunnen.

Speciaal bij zwangerschap
Bij zwangerschap is een diastase niet te voorkomen. Het is nodig om je buik te laten groeien. Waardoor ongeveer 40% van de vrouwen ook ruim na hun zwangerschap nog een diastase houdt en de andere 60% niet, daar is de wetenschap het nog niet over eens. In de praktijk denken we te zien dat bij die 40% ook weer houding (wat ingezakt/overstrekt of een duidelijke asymmetrie), buikdrukregulatie (ademhaling en inzetten van de juiste core-spieren op het juiste moment, met name bij kracht zetten) en daarbij de kwaliteit van het bindweefsel bij het ontstaan van de zwangerschap al (bv. hogere leeftijd, hypermobiliteit) een belangrijke rol spelen. Er is nog geen goed onderzoek naar gedaan, maar de ervaring van de werkgroep leert dat het ondersteunen van een grote buik m.b.v. een stevige buikband of speciale tapetechniek erg prettig kan zijn en mogelijk ook helpen de trek op buikwand te verminderen. Ook in de kraamperiode en daarna kan hier eventueel nog gebruik van gemaakt worden.

YVLO-ZwangerFit® ‘Better safe than sorry’
In conditie blijven tijdens een zwangerschap is heel belangrijk, voor zowel moeder als kind. Gesport worden moet er dus zeker, maar dat op een goede manier doen, is -vooral voor de moeder- van het grootste belang. En wat dan ‘goed’ is, is voor iedereen anders en moet per persoon bekeken worden. Het is daarom belangrijk om te weten als je zwanger bent, dat je op de website  www.zwangerfit.nl veel fysiotherapeuten vindt, die een uitgebreide nascholing hebben gedaan om zwangere vrouwen en pas bevallen moeders te kunnen begeleiden. Je kunt bij hen gaan trainen of je laten adviseren over of/hoe je het beste door kunt gaan met je eigen sport. Ook het oppakken van sport na je bevalling kan via een fysiotherapeut die ZwangerFit® opgeleid is. ‘Better safe than sorry’. En nee… ‘safe’ hoeft zeker niet saai te zijn!

zwangerfit.nl

WAAR JE ALTIJD OP MOET LETTEN:
Een ‘tuut’ op je buik (‘doming’), incontinentie of niet door kunnen ademen bij oefeningen of activiteiten zijn altijd absolute ‘no go’s’ en een reden om op zoek te gaan naar een -al dan niet tijdelijk- alternatief.

 

Wat kunnen professionals doen?

De expertgroepen i.o. van DiastaseNetwerkNL bestaan uit steeds ten minste één professional met onderstaande achtergrond. Door samen te werken en onderling te verwijzen kunnen zij je optimaal helpen. Hieronder lees je wat je van hen kunt verwachten:

  • Gynaecoloog/verloskundige
    De gynaecoloog/verloskundige heeft een belangrijke taak in het signaleren en verwijzen tijdens de zwangerschap en ook bij de controle(s) daarna.
  • Bekkenfysiotherapeut
    Fysiotherapeut met driejarige nascholing gericht op buik-/ bekken-/ lage rug regio. Een bekkenfysiotherapeut kan je klachten in kaart brengen en samen met jou een behandel-/oefenplan maken dat bij de basis begint. Meer informatie over het werk van de bekkenfysiotherapeut vind je op de website van de NVFB. Fysiotherapie wordt vergoed uit de aanvullende verzekering.
  • Echografist
    Door een echo te maken van de buikwand/buikspieren kan een goed beeld verkregen worden van de ernst van het probleem. Fysiotherapeuten die hier deskundig in zijn, gebruiken echo ook ter ondersteuning van het trainen. Je kunt op het beeldscherm goed zien of het aanspannen en loslaten van de verschillende spieren van de ‘core’ op de juiste manier gebeurt.
  • YVLO-ZwangerFit® t/c
    Fysiotherapeut met uitgebreide scholing Zwangerfit®op het gebied van trainen en coachen tijdens en na de zwangerschap. Je kunt er terecht om te sporten, voor fysiotherapeutische behandeling of voor alleen advies, bijvoorbeeld wanneer je fanatiek sport en je twijfelt of en hoe hiermee door te gaan.
  • Personal trainer
    Het verminderen van diastase(klachten) door oefening en training is vaak goed mogelijk, maar kost tijd en moeite. Een trainer kan helpen in de uitvoering daarvan. De (bekken)fysiotherapeut kan zo meer op de achtergrond aanwezig zijn. Dit bespaart kosten.
  • Plastisch chirurg
    Wanneer trainen niet afdoende is om diastaseklachten te verhelpen is vaak een operatie mogelijk. Tijdens deze operatie worden de rechte buikspieren weer aan elkaar gehecht (‘reven’). Wat dit inhoud lees je op de website van de NVPC.